Phát huy sức dân trong bảo vệ rừng ở Nam Ka

Người dân tham gia giữ rừng

Sau khi sáp nhập với xã Ea Rbin, xã Nam Ka có diện tích tự nhiên hơn 17.343 ha, trong đó, đất sản xuất nông nghiệp chiếm 24,43%, phần còn lại chủ yếu là đất lâm nghiệp. Địa bàn rộng, diện tích rừng lớn, nhiều khu vực rừng tiếp giáp khu dân cư, vùng sản xuất khiến công tác quản lý, bảo vệ rừng đặt ra nhiều yêu cầu.

Khu vực rừng tự nhiên trên địa bàn xã Nam Ka nhìn từ trên cao

Cùng với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương, người dân ngày càng phát huy vai trò trong giữ rừng thông qua hình thức giao khoán bảo vệ rừng theo nhóm cộng đồng dân cư. Họ là những người am hiểu địa bàn, thường xuyên có mặt tại khu vực rừng nên có thể kịp thời phát hiện, thông tin những dấu hiệu bất thường, đồng thời góp thêm nhân lực cho các chuyến tuần tra, bảo vệ rừng.

Là một trong những hộ tham gia nhận khoán bảo vệ rừng, anh Y Zin Buôc, ở buôn Tua Sria cho biết: Gia đình anh đã nhận khoán khoảng 5 năm nay, ngoài công việc đồng áng, nương rẫy, anh cùng các hộ trong tổ thường xuyên vào rừng kiểm tra, phát quang thực bì, theo dõi tình hình và kịp thời báo cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Theo anh Y Zin, bảo vệ rừng không phải công việc dễ dàng, có những thời điểm các thành viên phải đi sâu vào rừng, vượt qua những đoạn đường hiểm trở, nhất là vào mùa mưa. Tuy vậy, vì rừng gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân địa phương nên mọi người luôn ý thức trách nhiệm, nhắc nhở nhau không xâm hại tài nguyên rừng và vận động người thân cùng chấp hành quy định. “Rừng gần với buôn làng, nếu rừng được bảo vệ tốt thì môi trường sống cũng được giữ gìn. Vì vậy, khi nhận khoán, chúng tôi luôn cố gắng thực hiện tốt trách nhiệm của mình, vừa bảo vệ rừng, vừa nhắc nhở bà con không vào rừng khai thác trái phép”, anh Y Zin chia sẻ.

Người dân phát quang thực bì, góp phần giảm nguy cơ cháy rừng

Tương tự, anh Y Diệu Pang Ting, ở buôn Tua Sria, đã tham gia nhận khoán bảo vệ rừng hơn 4 năm. Là người địa phương, có nhiều năm gắn bó với rừng Nam Ka, anh khá am hiểu địa hình và đặc điểm từng khu vực. Theo anh, việc người dân trực tiếp tham gia giữ rừng có nhiều thuận lợi bởi bà con thường xuyên sinh hoạt, sản xuất trên địa bàn, từ đó dễ nhận biết những dấu hiệu bất thường.

Không chỉ tham gia tuần tra, các hộ nhận khoán còn tuyên truyền, vận động người thân và cộng đồng không tác động đến tài nguyên rừng. Từ những người trực tiếp nhận khoán, ý thức giữ rừng dần lan tỏa đến nhiều hộ dân, góp phần hình thành trách nhiệm chung trong cộng đồng.

Chung sức giữ màu xanh cho rừng

Công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn xã Nam Ka được Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka đảm nhận chính với vai trò là chủ rừng, bên cạnh đó còn có hệ thống chính trị tại địa phương và các cộng đồng nhận khoán. Đơn vị hiện có 8 trạm kiểm lâm, trong đó có 4 trạm đóng trên địa bàn xã Nam Ka, với 20 cán bộ, viên chức và người lao động; 25 tổ cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng với 229 hộ tham gia, đảm nhận bảo vệ hơn 3.510 ha rừng.

Cán bộ Trạm Kiểm lâm số 1 và Trạm Kiểm lâm số 2 phối hợp với người dân tuần tra, bảo vệ rừng

Để nâng cao hiệu quả giữ rừng, Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka xây dựng kế hoạch tuần tra theo từng khu vực, kết hợp giữa lực lượng chuyên trách và các nhóm nhận khoán. Theo đó, mỗi đợt tuần tra có 4-5 hộ dân tham gia cùng 2-3 cán bộ, nhân viên kiểm lâm. Với những khu vực xa, các lực lượng tổ chức tuần tra dài ngày hoặc trực chốt nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng.

Theo ông Nguyễn Tiến Tâm, cán bộ Trạm Kiểm lâm số 1, Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka, lợi thế lớn nhất của người dân là sự am hiểu địa bàn. Họ quen với đường đi, khu vực sản xuất, những khoảnh rừng giáp ranh, nhờ đó phát hiện sớm những thay đổi bất thường. Trong quá trình tuần tra, bà con không chỉ phối hợp với kiểm lâm mà còn chủ động nhắc nhở người thân, hàng xóm chấp hành quy định, không vào rừng khai thác, săn bắt hoặc có những hành vi làm ảnh hưởng đến tài nguyên rừng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, thông tin được chuyển đến lực lượng chức năng để xác minh, xử lý.

Cán bộ Trạm Kiểm lâm số 1 cùng người dân trong một chuyến tuần tra rừng

Ông Lương Hữu Thạnh, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka cho biết: Các hộ nhận khoán ngày càng chủ động hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ. Từ chỗ tham gia theo sự phân công, nhiều hộ đã hình thành thói quen tự kiểm tra địa bàn, trao đổi thông tin và phối hợp với lực lượng chuyên trách khi có tình huống phát sinh. Qua đó, mạng lưới bảo vệ rừng được mở rộng đến từng khu vực, từng cộng đồng dân cư vùng đệm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka đã tổ chức 773 đợt tuần tra, huy động gần 2.900 công. Trong đó, riêng các đợt phối hợp với hộ nhận khoán và các đơn vị đã thực hiện 301 chuyến, với hơn 2.000 công tham gia. Những con số trên cho thấy người dân đang đảm nhận vai trò ngày càng rõ nét trong hệ thống bảo vệ rừng ở Nam Ka. Từ việc thường xuyên có mặt tại địa bàn đến cung cấp thông tin, phối hợp xử lý vụ việc, sự tham gia của cộng đồng giúp lực lượng chuyên trách nắm tình hình nhanh hơn, đồng thời nâng cao ý thức tự quản và trách nhiệm của người dân đối với tài nguyên rừng.

Hoàng Tuyết

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây