Thúc đẩy giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh
Thứ tư , 28/10/2026 14:18
Thứ tư , 28/10/2026 14:18
Chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em. Ảnh: Sở Y tế Quảng Ninh.
Báo cáo đánh giá sau 10 năm thực hiện Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ cho thấy, tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh đã từng bước được kiểm soát. Bình quân mỗi năm, tỷ số này giảm khoảng 0,32 điểm phần trăm, từ 112,2 bé trai/100 bé gái sinh ra sống năm 2016 xuống còn 109 bé trai/100 bé gái năm 2025. Mặc dù vậy, Bộ Y tế nhận định kết quả kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh chưa thực sự bền vững, tỷ số giới tính khi sinh còn nhiều biến động. Điều này cho thấy các biện pháp đã triển khai bước đầu phát huy tác dụng, song chưa đủ để đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức cân bằng tự nhiên.
Mất cân bằng giới tính khi sinh không đơn thuần là sự chênh lệch về số lượng trẻ trai và trẻ gái trong từng năm. Nếu tình trạng này kéo dài, chênh lệch giới tính có thể tiếp tục ảnh hưởng đến cơ cấu dân số trong tương lai, dẫn đến những hệ lụy về hôn nhân, gia đình, bình đẳng giới và an sinh xã hội.
Thực tế cho thấy, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh không thể chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm. Việc thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ định kiến giới, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái cũng là những yếu tố quan trọng để tạo chuyển biến bền vững.
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026–2035 nhằm cụ thể hóa Quyết định số 1745/QĐ-TTg ngày 15/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch thực hiện Kết luận số 149-KL/TW ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị; đồng thời tiếp tục triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 về công tác dân số trong tình hình mới.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, việc sớm ban hành Đề án có ý nghĩa quan trọng đối với công tác dân số và phát triển trong giai đoạn mới.
Điểm đáng chú ý của dự thảo Đề án là xác định mục tiêu kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh gắn với những chỉ tiêu cụ thể về truyền thông, giám sát và thực thi pháp luật. Theo dự thảo, Việt Nam phấn đấu giảm tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống vào năm 2030, tiến tới đưa tỷ số này trở về mức cân bằng tự nhiên vào năm 2035.
Để thực hiện mục tiêu trên, Đề án đề xuất tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền; đẩy mạnh truyền thông, vận động, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi và từng bước xóa bỏ định kiến giới.
Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm quy định về lựa chọn giới tính thai nhi được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm.
Dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố tổ chức kiểm tra, giám sát các cơ sở cung cấp dịch vụ về việc thực hiện quy định pháp luật không lựa chọn giới tính thai nhi và duy trì hoạt động này đến năm 2035.
Một nội dung khác được dự thảo đề cập là tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích nhằm nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em. Việc kết hợp giữa truyền thông, thực thi pháp luật và chính sách xã hội được kỳ vọng tạo chuyển biến bền vững hơn trong kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Theo Bộ Y tế, việc hoàn thiện Đề án giai đoạn 2026–2035 không chỉ nhằm tiếp tục duy trì xu hướng giảm tỷ số giới tính khi sinh mà còn tạo cơ sở để triển khai đồng bộ các giải pháp từ chính sách đến thực tiễn. Trong bối cảnh tỷ số giới tính khi sinh vẫn chưa trở về mức cân bằng tự nhiên, hiệu quả của Đề án sẽ phụ thuộc vào việc tổ chức thực hiện tại từng địa phương, đặc biệt là sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở y tế và cộng đồng.
Đức Trân
Nguồn: daidoanket.vn
Bài viết gốc: Xem tại đây
