"Chạy nước rút" giải ngân vốn đầu tư công

Áp lực giải ngân cuối năm

Theo số liệu của Sở Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 do HĐND tỉnh giao là hơn 10.272 tỷ đồng, cao hơn 1.255,7 tỷ đồng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao sau điều chỉnh (9.016,4 tỷ đồng). Tính đến hết ngày 10/11/2026, các đơn vị, chủ đầu tư đã giải ngân 5.828,5 tỷ đồng (đạt 66,98% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Toàn tỉnh còn 4.129 tỷ đồng cần giải ngân. Tính toán áp lực thời gian cho thấy, bình quân mỗi tuần trong quý cuối cùng, toàn tỉnh phải giải ngân khoảng 352 tỷ đồng mới có thể về đích đúng hạn.

Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy kiểm tra, đôn đốc Dự án đường Nguyễn Đình Chiểu nối dài. Ảnh: M. Thông

Bên cạnh áp lực thời gian thì quá trình triển khai vẫn đang đối mặt với những "điểm nghẽn" và khoản vốn khó giải ngân lớn. Điển hình như Chương trình mục tiêu quốc gia được giao gần 740 tỷ đồng vào cuối tháng 10 nhưng các địa phương có khả năng chỉ giải ngân đạt khoảng 30%, để lại khoản dư lên tới 516 tỷ đồng. Vốn khoa học và công nghệ được giao 331 tỷ đồng nhưng theo đăng ký đến 31/1/2027 chỉ giải ngân được gần 122 tỷ đồng, còn 210 tỷ đồng không có khả năng giải ngân. Bên cạnh đó, nguồn vốn ngân sách Trung ương còn vướng 1.200 tỷ đồng rất khó giải ngân, bao gồm 180 tỷ đồng cho 4 trường phổ thông nội trú liên cấp và 221 tỷ đồng dư từ Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 (Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột).

Theo ông Trần Tiến Đông, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (Ban A), khối lượng công việc và số vốn còn lại phải giải ngân trong năm của Ban A là hơn 499 tỷ đồng. Áp lực giải ngân lớn nhất hiện nay tập trung vào Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, với số vốn còn lại là 341,8 tỷ đồng. Trong số này, khoảng 120 tỷ đồng sẽ được tập trung giải ngân dứt điểm cho khối lượng hoàn thành và bù trượt giá hợp đồng trước thời điểm 31/12. Tuy nhiên, khoảng 221 tỷ đồng còn lại vẫn đang bỏ ngỏ và chưa chắc chắn có thể giải ngân được nếu không có cơ sở pháp lý và giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Chủ động các phương án

Giám đốc Sở Tài chính Cao Đình Huy cho biết, tổng hợp cam kết của các chủ đầu tư, đến hết ngày 31/1/2027, các nguồn vốn trong kế hoạch năm 2026 dự kiến giải ngân lũy kế hơn 8.009 tỷ đồng (bằng 92,04% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Nếu các chủ đầu tư thực hiện đúng cam kết thì mục tiêu tỷ lệ giải ngân của tỉnh là hoàn thành khả thi.

Tại cuộc họp chuyên đề về giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 do UBND tỉnh tổ chức hôm qua (12/11), Sở Tài chính đề xuất 3 phương án dự phòng để nâng tỷ lệ giải ngân cao hơn. Ở phương án thứ nhất, tỉnh sẽ thúc đẩy Ban A bám sát kế hoạch ký hợp đồng dự án Hệ thống giao thông thông minh (ITS) trước ngày 25/12 để cho tạm ứng, đồng thời cho phép 5 dự án của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDAĐTXD) Tuy Hòa, Ban QLDAĐTXD Tuy An tạm ứng tối đa lên 60%, qua đó gia tăng thêm 371 tỷ đồng và đưa tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh đạt khoảng 96%. Phương án thứ hai được tính đến trong trường hợp dự án ITS không kịp ký hợp đồng trước ngày 25/12 là sẽ cho 8 dự án thuộc Ban QLDAĐTXD Tuy Hòa, Ban QLDAĐTXD Tuy An và 4 trường liên cấp tạm ứng vượt lên 60%, giúp bổ sung khoảng 150 tỷ đồng và nâng tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 93,76%. Phương án thứ ba là Ban A ký kịp hợp đồng ITS trước ngày 25/12 (chỉ tạm ứng 40%) kết hợp với việc Sở Tài chính hướng dẫn các xã, phường đẩy mạnh giải ngân Chương trình mục tiêu quốc gia từ 30% lên 70%, qua đó giải ngân được thêm 439 tỷ đồng và đưa tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh bứt phá đạt khoảng 97%.

Một dự án giao thông trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột đang được thi công. Ảnh: M. Thông

Để giải tỏa áp lực giải ngân từ Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, việc đầu tư hạng mục ITS được xác định là chìa khóa cấp thiết nhằm đảm bảo điều kiện nghiệm thu, bàn giao và đưa toàn bộ dự án vào khai thác đúng tiến độ. Ngay từ sớm, Ban A đã chủ động đề xuất xin Cục Đường bộ và Bộ Xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh trước khi chính thức xác định cơ cấu nguồn vốn. Lộ trình triển khai cụ thể đã được xác định với các mốc thời gian cụ thể để trình UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh dự án vào ngày 20/11. Dựa trên cơ sở đó, dự kiến sẽ tiến hành mở thầu vào ngày 20/12. Nếu mọi việc thuận lợi sẽ tiến hành thương thảo, trao thầu, ký kết hợp đồng ngay trong ngày 25/12 và kịp thời cho tạm ứng trước ngày 31/12 với mức 40 - 60% và tỷ lệ giải ngân sẽ đạt 97 - 100%.

Ông Nguyễn Quốc Đồng, Giám đốc Ban QLDAĐTXD công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Đắk Lắk (Ban B) cho biết, tỷ lệ giải ngân chung của đơn vị hiện đạt gần 67%, riêng nguồn vốn năm 2025 kéo dài ghi nhận kết quả khả quan hơn khi đạt tới 89%. Để tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ, Ban B đã chủ động đề xuất xin phép cơ quan có thẩm quyền cho phép tạm ứng khối lượng đối với 4 trường liên cấp lên mức 60%. Nếu giải pháp này được thông qua, tỷ lệ giải ngân riêng cho phần vốn năm 2026 của Ban B sẽ đạt khoảng 90%, qua đó kéo tổng thể kế hoạch vốn chung của đơn vị đạt 94 - 95%.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy yêu cầu Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án chậm triển khai sang dự án có khả năng giải ngân trước ngày 20/11/2026. Đồng thời, cập nhật kịch bản thu tiền sử dụng đất đối chiếu với nhu cầu giải ngân để thông báo vốn trong khả năng thực hiện. Lãnh đạo các ban quản lý dự án phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về việc thực hiện cam kết giải ngân theo hai mốc là thời gian là 31/12/2026 và 31/1/2027, bảo đảm giải ngân vốn theo đăng ký với Bộ Tài chính; trực tiếp chỉ đạo từng dự án, từng gói thầu, từng nhà thầu xác định rõ phần thiếu hụt, các khoản đã đủ hồ sơ thanh toán, quyết toán thủ tục thì phải hoàn thành và có người chịu trách nhiệm.

Khả Lê - Minh Chi

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây