Gánh nặng từ thiên tai

Tuy nhiên, công tác phòng chống thiên tai (PCTT) vẫn còn những khó khăn, rào cản không chỉ về nguồn lực mà cả cách thức, giải pháp triển khai trong thực tiễn.

Thiệt hại từ thiên tai

Đắk Lắk là tỉnh chịu ảnh hưởng của hầu hết các loại hình thiên tai (19/22 loại hình) như: Bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá, nắng nóng, hạn hán...

Theo số liệu thống kê của cơ quan chức năng, trong 5 năm gần đây (2020 - 2024), thiên tai đã làm 51 người chết, 34 người bị thương, hơn 2.500 nhà dân bị ngập và hư hỏng, hơn 158.000 ha cây trồng các loại bị thiệt hại và nhiều công trình cơ sở hạ tầng khác bị hư hỏng. Tổng thiệt hại do thiên tai gây ra giai đoạn này ước tính hơn 3.740 tỷ đồng.

Trong năm 2025, tỉnh Đắk Lắk chịu ảnh hưởng của nhiều hình thái thiên tai có diễn biến cực đoan, dị thường và vượt ngoài quy luật nhiều năm. Trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 16 đợt thiên tai; đặc biệt, cơn bão số 13 (Kalmaegi) đổ bộ trực tiếp vào khu vực phía Đông tỉnh, kết hợp với đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 16/11 - 23/11/2025 đã gây ra trận lũ lịch sử có cường độ và quy mô đặc biệt lớn với tổng giá trị thiệt hại về kinh tế hơn 9.700 tỷ đồng.

Trong 6 tháng đầu năm nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 9 trận thiên tai (mưa lớn, dông, lốc, sét), làm 1 người chết, hư hỏng 85 ngôi nhà và một số công trình cơ sở hạ tầng, giao thông, thủy lợi, ước tính giá trị thiệt hại ban đầu gần 3 tỷ đồng.

Nhiều diện tích lúa nước trên địa bàn xã Vụ Bổn bi thiệt hại do thiếu nước trong đợt khô hạn năm 2024. Ảnh: Minh Thuận

Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Đắk Lắk cho biết, ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền địa phương đã thực hiện tốt phương châm “bốn tại chỗ” để kịp thời ứng phó. Tỉnh đã chỉ đạo lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tham gia hỗ trợ khắc phục hậu quả ngay từ đầu; huy động nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân trên địa bàn để ứng phó với thiên tai. Ngoài ra, có hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn tỉnh đã kịp thời làm nhiệm vụ để giúp nhân dân vùng thiên tai sớm ổn định đời sống.

Đối với việc khắc phục hậu quả thiên tai, năm 2025, tỉnh đã huy động hơn 2.984 tỷ đồng, trong đó đã phân bổ cho các địa phương, đơn vị để khắc phục thiệt hại do thiên tai hơn 2.981 tỷ đồng. Riêng đối với hỗ trợ khôi phục sản xuất vùng thiệt hại do bão số 13 và mưa lũ tháng 11/2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 05/NQ-HĐND ngày 12/2/2026 hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản hoặc một phần chi phí sản xuất ban đầu để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại với tổng kinh phí gần 600.970 tỷ đồng.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã và đang tiếp tục đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất. Ngoài ra, tỉnh Đắk Lắk đã tiếp nhận các nguồn viện trợ khắc phục hậu quả thiên tai từ các tổ chức trong và ngoài nước với tổng kinh phí hơn 5,1 triệu USD (tương đương khoảng 133 tỷ đồng).

Trước những diễn biến phức tạp của các loại hình thiên tai, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tích cực triển khai công tác chủ động phòng, ngừa, ứng phó kịp thời, khẩn trương khắc phục hậu quả, khôi phục sản xuất, sớm ổn định đời sống nhân dân trong tỉnh. 

Nguồn lực chưa đáp ứng yêu cầu

Ông Nguyễn An Phú, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, mặc dù đã có những nỗ lực trong công tác PCTT, nhưng khó khăn, vướng mắc hiện nay là nhiều công trình thủy lợi xuống cấp, hư hỏng, không bảo đảm năng lực thiết kế, việc đầu tư nâng cấp và xây dựng công trình thủy lợi còn hạn chế do thiếu nguồn lực.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng, phê duyệt phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp các hồ chứa trên địa bàn tỉnh gặp nhiều khó khăn, bản đồ ngập lụt hạ du các công trình chưa được xây dựng và phê duyệt theo quy định; các công trình, hạng mục cơ sở hạ tầng chưa bảo đảm an toàn trước thiên tai, đặc biệt là hệ thống công trình thủy lợi, giao thông ở địa bàn vùng sâu, vùng xa bị hư hỏng, xuống cấp, các trường học (điểm trường) không có khả năng chống chịu trước thiên tai, làm gia tăng rủi ro khi thiên tai xảy ra.

Ngoài ra, yêu cầu trong công tác PCTT và tìm kiếm cứu nạn ngày càng cao, trong khi cơ sở vật chất, trang thiết bị, công cụ hỗ trợ hoạt động PCTT ở cấp cơ sở còn hạn chế; phương tiện, vật tư, năng lực cứu hộ, cứu nạn chưa đáp ứng yêu cầu của công tác tìm kiếm cứu nạn.

Một tuyến giao thông nông thôn bị hư hỏng nặng do mưa lũ. Ảnh: Minh Thông

Theo ông Nguyễn Tấn Chân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, dù kế hoạch PCTT được xây dựng và rút kinh nghiệm hằng năm, song khi bước vào thực tế, nhiều tình huống phát sinh dẫn đến lúng túng.

Cụ thể, nhiều thời điểm xe máy, trang thiết bị dồi dào nhưng lại không thể vận hành do thiếu người lái, hoặc khi tìm được nhân lực thì phương tiện lại hết nhiên liệu. Sự thiếu đồng bộ này bắt nguồn từ việc xây dựng kịch bản ứng phó chưa sát với thực tế tại cơ sở.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính liên quan đến công tác đăng kiểm phương tiện thủy và đào tạo người lái đang gặp rất nhiều rào cản. Do đó, nhiều phương tiện cứu hộ cứu nạn mới được cấp về nhưng không đủ điều kiện pháp lý để hoạt động, còn người lái lại thiếu bằng cấp chuyên môn, tạo ra rủi ro rất lớn về trách nhiệm pháp lý khi xảy ra tai nạn trong quá trình cứu hộ.

Còn theo đại diện Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, công tác hiệp đồng giữa các lực lượng và chính quyền địa phương còn nhiều khó khăn, vướng mắc; cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, nắm tình hình địa bàn một số đơn vị chủ quan, chưa thống nhất. Đối với những địa bàn rộng mà đường sá đi lại khó khăn, việc bảo đảm lực lượng, phương tiện là rất khó khăn. Cùng với đó, kinh phí phục vụ cho công tác bảo đảm vật tư, trang bị, phương tiện trong phòng chống lụt bão, ngập úng cũng còn hạn chế. Trang bị cứu hộ, cứu nạn ở các xã vùng sâu, biên giới chưa đáp ứng yêu cầu trong việc ứng phó, ứng cứu.

Minh Chi

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây