Giao thông kết nối: Nâng sức cạnh tranh cho nông sản

Quá tải đường bộ

Đắk Lắk hiện có hệ thống giao thông đa dạng gồm đường bộ, đường sắt, hàng không và cảng biển. Trong đó, đường bộ vẫn là phương thức vận tải chủ yếu đối với nông sản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng lực của nhiều tuyến đường hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển của vùng nguyên liệu.

Quốc lộ 14 đang giữ vai trò huyết mạch ở khu vực phía Tây, kết nối các vùng sản xuất của Đắk Lắk với các tỉnh Tây Nguyên và TP. Hồ Chí Minh. Dọc tuyến là những vùng chuyên canh sầu riêng, cà phê, hồ tiêu và nhiều loại cây trồng khác. Đây cũng là tuyến vận chuyển khối lượng lớn nông sản từ các vùng nguyên liệu đến cơ sở thu mua, chế biến và các trung tâm tiêu thụ. Cùng với đó, Quốc lộ 26, Quốc lộ 27 và các tuyến tỉnh lộ tạo thành mạng lưới kết nối giữa các vùng sản xuất trong tỉnh với các địa phương lân cận.

Quốc lộ 26 đoạn qua xã Ea Knuếc thường xuyên quá tải trong thời gian cao điểm mùa thu hoạch sầu riêng

Dù các tuyến này đã được đầu tư, nâng cấp song thực tế khai thác cho thấy áp lực giao thông đang ngày càng lớn, đặc biệt vào thời gian cao điểm mùa thu hoạch nông sản. Rõ nhất là vào mùa thu hoạch sầu riêng, trên tuyến Quốc lộ 26, đoạn qua các vùng trồng trọng điểm như Krông Pắc, Ea Knuếc, lượng phương tiện vận chuyển nông sản tăng đột biến. Tài xế Trần Văn Nam (tỉnh Gia Lai) thường xuyên điều khiển xe container vận chuyển nông sản qua Đắk Lắk cho biết, vào cao điểm thu hoạch, lượng xe chở sầu riêng trên Quốc lộ 26 rất lớn, phương tiện phải di chuyển chậm do lưu lượng tăng cao, nhất là tại các khu vực tập trung cơ sở thu mua, đóng gói. Đường chật, xe đông, việc đi lại giao thương trên tuyến đường rất mệt mỏi.

Thực tế cho thấy, dư địa phát triển nông nghiệp hàng hóa của Đắk Lắk còn rất lớn, giá trị xuất khẩu nông sản ngày càng đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Theo số liệu Sở Công Thương, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh năm 2025 đạt 2,8 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024. Cà phê tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, với sản lượng khoảng 240.000 tấn, tăng hơn 105% so với năm 2024; hồ tiêu đạt 40.723 tấn, tăng 100,5%. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2025 đạt khoảng 1,1 tỷ USD, chiếm gần 30% giá trị xuất khẩu sầu riêng của cả nước. 6 tháng đầu năm nay, hoạt động xuất khẩu của tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với tổng kim ngạch ước đạt 1,577 tỷ USD, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 54% kế hoạch năm.

Những con số thống kê cho thấy nông sản đang tạo ra dòng hàng hóa rất lớn ở tỉnh trong những năm gần đây. Nếu hạ tầng giao thông không được đầu tư tương xứng, chi phí vận chuyển cao, thời gian lưu thông kéo dài sẽ trở thành “chi phí vô hình”, làm giảm sức cạnh tranh.

Kỳ vọng từ cao tốc

Trong bối cảnh đó, việc triển khai các dự án giao thông trọng điểm đang mở ra kỳ vọng từng bước giải quyết những điểm nghẽn về kết nối của Đắk Lắk.

Đáng chú ý nhất là cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, tuyến đường được kỳ vọng tạo bước đột phá trong kết nối Tây Nguyên với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, mở thêm hướng vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến các đầu mối giao thương, cảng biển. Tính đến giữa tháng 8/2026, dự án đã hoàn thành khoảng 88% khối lượng. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc không chỉ rút ngắn thời gian đi lại mà còn mở thêm lựa chọn vận chuyển hàng hóa. Với nông sản, đây là yếu tố có ý nghĩa lớn bởi hàng hóa có thể được vận chuyển nhanh hơn từ vùng nguyên liệu đến các trung tâm chế biến, phân phối và cảng biển, nông sản sẽ có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics liên vùng. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các trung tâm thu mua, kho lạnh, cơ sở sơ chế, chế biến và logistics ngay tại vùng nguyên liệu.

Tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột hoàn thành sẽ mở thêm hướng kết nối, rút ngắn thời gian vận chuyển nông sản

Theo ông Trần Văn Thắng, Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh Krông Pắc, đối với nông sản tươi, thời gian vận chuyển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tình trạng ùn ứ, chậm chuyến không chỉ làm tăng chi phí nhiên liệu, nhân công mà còn ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa và tiến độ giao hàng. Hiện sầu riêng từ các vùng trồng thuộc huyện Krông Pắc cũ vẫn chủ yếu được vận chuyển qua Quốc lộ 26, trong khi lưu lượng phương tiện ngày càng tăng, gây áp lực cho tuyến đường. Khi cao tốc hoàn thành, việc vận chuyển nông sản sẽ có thêm hướng kết nối thuận lợi, góp phần giảm tải cho Quốc lộ 26.

Bên cạnh cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Dự án đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn tránh phía Đông Buôn Ma Thuột đang hoàn thiện các hạng mục an toàn giao thông. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường được kỳ vọng giảm áp lực phương tiện qua khu vực đô thị, nâng cao năng lực kết nối giữa các tuyến giao thông với các khu vực sản xuất, kinh doanh.

Trước yêu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng lớn, việc đầu tư đồng bộ, nâng cao năng lực các tuyến hiện hữu và đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm là cần thiết để giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường cho nông sản Đắk Lắk.

Hoàng Tuyết

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây