Triển khai Luật Đất đai năm 2024: Nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ

Chuyển biến tích cực

Sau thời gian triển khai Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, hành lang pháp lý về đất đai cơ bản được thiết lập đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, mang lại những chuyển biến tích cực, giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Báo cáo với đoàn khảo sát, ông Phạm Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Trong bối cảnh phải đồng thời thực hiện hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc tỉnh ban hành 43 văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực đất đai, hoàn thành 100% các nội dung được luật, nghị định quy định chi tiết là kết quả nổi bật, thể hiện tính chủ động, quyết liệt trong công tác tham mưu; không để phát sinh “khoảng trống pháp lý”. Đây là điều kiện tiên quyết bảo đảm sự liên tục, ổn định của công tác quản lý nhà nước về đất đai và quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất trong giai đoạn chuyển tiếp.

Đồng chí Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa các hạng mục Dự án hồ Yên Ngựa (xã Ea Ning)

Đến nay, toàn tỉnh đã đưa khoảng 5.096 ha đất vào quản lý, sử dụng thông qua các hình thức giao, cho thuê, chuyển mục đích và thu hồi đất. Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tổ chức thực hiện đúng trình tự, thủ tục, công khai, dân chủ, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người có đất thu hồi và nhà đầu tư. Các quy định mới của Luật Đất đai năm 2024 về đa dạng hóa hình thức bồi thường bước đầu phát huy hiệu quả, tăng tính lựa chọn và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người có đất bị thu hồi.

Đáng chú ý, công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và chuyển đổi số là điểm sáng nổi bật. Kết quả Chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu quốc gia về đất đai của tỉnh được Trung ương đánh giá xếp trong nhóm 6/34 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.

Tại cấp cơ sở, việc phân cấp, phân quyền cũng ghi nhận nhiều kết quả khả quan. Ông Trần Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND xã Cuôr Đăng chia sẻ: Ngay sau khi thành lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã đã chủ động tuyên truyền, triển khai chính sách đất đai đến tận các thôn, buôn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã đã xử lý trên 250 hồ sơ giao, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất và tiếp nhận hơn 130 hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Từ tháng 1/2026 đến nay thu khoảng 18,265 tỷ đồng các khoản thu từ đất. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án có sử dụng đất tại địa phương cơ bản đảm bảo tiến độ đề ra.

Nhận diện vướng mắctừ thực tế

Bên cạnh kết quả đạt được, qua khảo sát, Đoàn ĐBQH tỉnh đã ghi nhận nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Đó là sự thiếu đồng bộ, chồng chéo giữa Luật Đất đai với Luật Xây dựng, Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch đô thị, Luật Đấu thầu… Có thể kể đến như việc triển khai mô hình sử dụng đất kết hợp đa mục đích (xây dựng công trình thương mại, dịch vụ phục vụ sơ chế, kinh doanh nông sản trên đất nông nghiệp) đang gặp vướng mắc về điều kiện cấp phép xây dựng và cơ sở xác định bảng giá đất phi nông nghiệp tại khu vực sản xuất tập trung. Giữa Luật Đấu thầu và Luật Đất đai chưa có sự thống nhất, còn chồng chéo trong trình tự, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, đặc biệt là giữa hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và đấu giá quyền sử dụng đất.

Mặt khác, công tác quản lý đất đai có nguồn gốc từ các nông, lâm trường bàn giao về địa phương vẫn còn vướng do chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật cụ thể để lập phương án sử dụng đất. Cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở và dân cư chưa được số hóa hoàn chỉnh và thiếu tính liên thông thời gian thực, gây khó khăn trong tra cứu chính xác tình trạng đất đang bị kê biên, thế chấp, tra cứu hạn mức đất ở, hạn mức đất nông nghiệp, hoặc đất thuộc khu vực hạn chế giao dịch…

Hạ tầng đô thị tại phường Tân An đang phát triển mạnh mẽ

Bà Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng đoàn khảo sát đánh giá cao sự nỗ lực, tính chủ động của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc triển khai đưa Luật Đất đai năm 2024 vào cuộc sống.

Đất đai là lĩnh vực phức tạp, tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Do vậy, đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của tỉnh, đoàn khảo sát đề nghị các địa phương, sở, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời tháo gỡ. Đối với những vướng mắc, bất cập mang tính đặc thù như: chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số; cơ chế quản lý đất nông lâm trường hay sự bất cập giữa Luật Đất đai và các luật chuyên ngành khác…, Đoàn ĐBQH tỉnh ghi nhận, tổng hợp đầy đủ để tham gia đóng góp ý kiến vào dự án Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI sắp tới.

Lan Anh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây