Đấu giá sản phẩm sầu riêng tại vườn: Bước chuyển từ bán nông sản sang bán giá trị

Không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, cách làm này mở ra phương thức giao dịch minh bạch, kết nối trực tiếp giữa nông dân và doanh nghiệp (DN), từng bước nâng giá trị trái sầu riêng từ nông sản đến tài sản của chuỗi giá trị xuất khẩu.

Giá trị cao từ vùng nguyên liệu được chuẩn hóa

Phiên đấu giá sản phẩm sầu riêng tại vườn lần thứ nhất năm 2026 vừa diễn ra tại xã Krông Pắc. Lô đấu giá số 01 gồm 10 hộ dân liên kết với diện tích 14,36 ha, dự kiến cho sản lượng 350 tấn sầu riêng Dona đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Khởi điểm ở mức giá sàn 55.000 đồng/kg mua xô tại vườn, "cuộc đua" giành quyền sở hữu lô hàng giữa các DN đã đẩy mức giá trúng thầu cuối cùng lên tới 68.000 đồng/kg.

Mức chênh lệch 13.000 đồng/kg so với giá khởi điểm đã mang về thêm 4,5 tỷ đồng cho 10 hộ nông dân tham gia. Nhưng ý nghĩa, giá trị của phiên đấu giá không dừng lại ở con số tài chính mà là cách hàng hóa được định giá: DN không chỉ mua trái trên cây, họ mua cả một vùng nguyên liệu đã được chuẩn hóa về quy trình sản xuất.

Một vườn sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tại xã Krông Pắc

Sở hữu 3,6 ha sầu riêng (sản lượng khoảng 90 tấn) và trực tiếp tham gia trong lô đấu giá, bà Hồ Thị Huệ (thôn 19/5, xã Krông Pắc) chia sẻ: "Trước đây, đến mùa thu hoạch là lo đầu ra bấp bênh, bị thương lái ép giá. Lần này, 10 hộ nông dân liên kết lại thành vùng 14,36 ha có quy trình rõ ràng. Bán qua đấu giá không chỉ giúp đạt mức giá vượt ngoài kỳ vọng mà quan trọng nhất là công sức chăm sóc chuẩn chỉ của mình được ghi nhận đúng giá trị".

Đứng ở góc độ đơn vị mua, mức giá cao xuất phát từ việc vùng nguyên liệu đã được “đóng gói” đầy đủ hồ sơ pháp lý và kỹ thuật. Bà Đinh Thị Hoa, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Nguyên Thuận, đơn vị trúng đấu giá, phân tích: "Chúng tôi đã đi khảo sát thực tế toàn bộ 10 nhà vườn trước khi bước vào phòng đấu giá. Vùng trồng này đáp ứng trọn vẹn yêu cầu về sản lượng, chất lượng và đã qua test mẫu không tồn dư Cadimi hay kim loại nặng. Khi nhà vườn xuất bán một vùng nguyên liệu đạt chuẩn và có sự đồng hành minh bạch của chính quyền, DN rất yên tâm xuống tiền ký hợp đồng để phục vụ các đơn hàng xuất khẩu chính ngạch".

Minh bạch hóa chất lượng - nâng tầm giá trị

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất của ngành hàng sầu riêng nằm ở sự đứt gãy thông tin giữa nhà vườn và thị trường, dẫn đến tình trạng "được mùa mất giá" hoặc chất lượng không kiểm soát. Việc tổ chức đấu giá minh bạch tại vườn là bước đi đột phá nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: "Chỉ trong một thời gian ngắn, tư duy của người nông dân đã có sự thay đổi rõ rệt. Họ không chỉ chăm chút cho sản lượng hay chất lượng thuần túy mà đã cùng chính quyền và DN thực hiện quản lý mã số vùng trồng, nhật ký canh tác, chuyển đổi số và áp dụng kỹ thuật thông minh. Việc nâng giá trị lô sầu riêng từ mức khởi điểm 55.000 đồng/kg lên 68.000 đồng/kg chính là minh chứng cho thấy khi nông sản được minh bạch hóa chất lượng, giá trị sẽ được nâng tầm xứng đáng."

Để một vườn sầu riêng đủ điều kiện bước lên sàn đấu giá, tiêu chuẩn đặt ra khắt khe hơn nhiều so với giao dịch thương mại thông thường. Ông Lê Tấn Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Sản xuất Dịch vụ Nông nghiệp Thăng Tiến (đơn vị đang quản lý 6 mã số vùng trồng với 130 ha) cho biết: Nhà vườn phải có mã số vùng trồng, có nhật ký canh tác điện tử, truy xuất nguồn gốc và phải qua kiểm nghiệm mẫu đất, mẫu nước, test trái không nhiễm kim loại nặng. Sự khắt khe này tạo ra một sự thay đổi lớn về nhận thức: người dân hiểu rằng mã vùng trồng hay chứng nhận an toàn chính là “giấy khai sinh” nâng cao giá trị sản phẩm, giúp xóa bỏ thói quen làm ăn trước đây.

Với diện tích hơn 3.000 ha sầu riêng, Krông Pắc từ lâu đã là vùng trồng sầu riêng trọng điểm của tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, trước áp lực biến động của thị trường và những rủi ro trong khâu tiêu thụ, việc đổi mới phương thức kết nối giao dịch là đòi hỏi cấp thiết. Phiên đấu giá sầu riêng tại vườn là kết quả của gần một năm chuẩn bị công phu nhằm chuyển đổi từ phương thức mua bán truyền thống sang giao dịch hiện đại, công khai và chuyên nghiệp.

Doanh nghiệp và nông dân ký kết hợp đồng tiêu thụ sau khi đấu giá thành công

Ông Lại Đức Đại, Chủ tịch UBND xã Krông Pắc khẳng định: Mục tiêu lớn nhất khi tổ chức sàn đấu giá công khai ngay tại vườn là xây dựng một môi trường giao dịch minh bạch, công bằng cho cả bên bán lẫn bên mua. Nông dân bán được giá trị thực sự, còn DN tiếp cận được nguồn hàng đạt chuẩn. Kết quả của phiên đấu giá đầu tiên là tiền đề vững chắc để địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình này với diện tích dự kiến 50 ha trong các đợt tiếp theo.

Từ 14,36 ha thử nghiệm ban đầu đến định hướng mở rộng quy mô toàn tỉnh, bước chuyển từ "bán trái sầu riêng" sang "bán giá trị vùng trồng" thông qua các phiên đấu giá công khai đang tạo ra một diện mạo mới cho nông sản Đắk Lắk - nơi sự minh bạch và chuẩn hóa trở thành thương hiệu cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Minh Thuận - Minh Thông

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây