Bỏ điểm cộng IELTS, giải học sinh giỏi, thí sinh sẽ giảm lợi thế xét tuyển?

Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều các thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) quy định về tuyển sinh và đào tạo đại học và sau đại học đang nhận được sự quan tâm đặc biệt.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.

Chứng chỉ vẫn được quy đổi, nhưng không cộng điểm

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GDĐT) cho rằng, điểm cộng có thể tạo ra sự bất bình đẳng do cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau giữa thí sinh.

Bên cạnh đó, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường. Thậm chí một năng lực có nguy cơ được ghi nhận hai lần, vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh.

Thí sinh tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Lê Khánh

Theo ông Thảo, nên đánh giá đúng năng lực và ghi nhận một năng lực một lần, theo cùng một quy tắc đối với mọi thí sinh. Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo.

Tại phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn về một số vấn đề thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức ngày 20/9, Bộ trưởng cho biết, những điều chỉnh của Bộ được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu.

Nếu một ngành, một trường yêu cầu năng lực tiếng Anh đầu vào thì Bộ yêu cầu đưa tiếng Anh vào tổ hợp xét tuyển, coi đây là một tiêu chí xét tuyển chính thức. Trường hợp này, các chứng chỉ tiếng Anh vẫn có thể được quy đổi thành điểm để xét tuyển. Nhưng nếu cộng thêm là một kiến thức được tính hai lần. Ngược lại, nếu tổ hợp xét tuyển không yêu cầu tiếng Anh nhưng thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh lại được cộng thêm điểm thì có thể tạo bất lợi cho những thí sinh khác.

Thực tế, có những ngành có điểm chuẩn lên tới 28 điểm nhưng cho phép cộng chênh lệch tới 1,5 điểm. Trong khoảng điểm từ 26,5 đến 28, có thể có hàng nghìn thí sinh không trúng tuyển dù có năng lực tiếng Anh nhưng không có điều kiện tham gia các kỳ thi chứng chỉ có chi phí cao.

Theo Bộ trưởng, việc học tiếng Anh vẫn có giá trị đối với quá trình học tập ở đại học và năng lực nghề nghiệp sau này. Việc không còn cơ chế cộng điểm chứng chỉ không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Anh không được sử dụng trong tuyển sinh; các chứng chỉ vẫn có thể được quy đổi thành điểm ở những trường, ngành có yêu cầu.

Thu hẹp điểm cộng, thí sinh tính toán chiến lược xét tuyển

TS Hoàng Phương - Trưởng Chương trình Tiếp thị kỹ thuật số và Truyền thông xã hội, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) cho rằng, việc các trường quy định cộng điểm cho IELTS, SAT hay giải thưởng phụ từng tạo ra sự bất bình đẳng lớn, đặc biệt gây bất lợi cho thí sinh ở các khu vực thiếu điều kiện tiếp cận các trung tâm luyện thi đắt đỏ.

Theo TS Hoàng Phương, chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc tiêu chí sàn thay vì cộng điểm "vượt khung" sẽ chấm dứt tình trạng điểm xét tuyển vượt quá thang điểm chuẩn.

Tuy nhiên, TS Hoàng Phương cho rằng, nếu quy định mới được áp dụng, chiến lược của học sinh và phụ huynh cũng cần chuyển từ “tích lũy điểm cộng và rải thảm” sang định hướng sớm, tập trung vào năng lực thực chất.

Theo chuyên gia này, thí sinh không nên chạy theo việc “sưu tầm” chứng chỉ mà cần xác định những năng lực thực sự cần thiết cho ngành học mục tiêu. IELTS, SAT hay các chứng chỉ quốc tế có thể được sử dụng đúng chức năng là điểm môn học quy đổi hoặc tiêu chí sàn, tùy yêu cầu của từng trường, ngành.

TS Hoàng Phương cho rằng học sinh nên hoàn thành các bài thi chuẩn hóa quốc tế như IELTS, SAT, ACT chậm nhất vào cuối học kỳ II lớp 11 nếu xác định đây là những kết quả cần thiết cho phương án xét tuyển. Khi đó, chứng chỉ trở thành “tấm vé qua cửa” hoặc điểm môn học quy đổi, thay vì được xem như một khoản điểm cộng bổ sung.

Nguyễn Hoài

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây